Top

Author: Hasan Yasin Türkyılmaz

  • All
  • Analiz
  • Dijital pazarlama
  • Dijital, İyi Şeyler Podcast
  • E-Ticaret
  • Eğitim
  • Growth hacking
  • İnceleme
  • Kişisel
  • Rehber
  • Reklam
  • Sosyoloji
  • Teknoloji
  • Wordpress

HTML5 ses dosyaları çalmak için de bir satandart sunmakta.


Web’te ses/audio

Şu ana kadar, web sayfaları üzerinde ses çalmak için bir standart yoktu.

Günümüzde ise, çoğu ses parçası flash gibi eklentilerle çalışmakta. Bununla beraber, tüm tarayıcılar aynı eklentiyi desteklememekte.

HTML5 audio elementi ile bir ses parçası standardı getirmekte.

Audio elementi ses parçalarının çalınmasını sağlar, veya bir ses akışının çalınmasını.


Audio Türleri

Varsayılan olarak, audio elementine uygun 3 tür mevcut:

TürIE 9Firefox 3.5Opera 10.5Chrome 3.0Safari 3.0
Ogg VorbisHayırEvetEvetEvetHayır
MP3EvetHayırHayırEvetEvet
WavHayırEvetEvetEvetEvet

 


Nasıl Çalışır

Ses çalabilmek için tüm ihtiyacınız olan şey:

<audio src=”song.ogg” controls=”controls”>
</audio>

Control özelliği play, pause, ve volume gibi yani çal, duraklat ve ses gibi kontrol düğmelerini sağlar.

<audio> ve </audio> etiketleri arasına audio elementini desteklemeyen tarayıcılar için uyarı yazsıı konulabilir.

Yukarıdaki Ogg dosyası örneği Firefox, Opera ve Chrome’da düzgünce çalışmaktadır.

Internet Explorer ve Safari’de de çalabilmesi için  türü mp3 olan bir dosya eklemelisiniz.

Audio elementi çoklu kaynağa sahip elementleri kabul etmekte. Source(kaynak) elementleri farklı ses dosyalarına bağlanabilmekte. İlk tanınan formatı çalacaktır tarayıcılar:

 

Tüm <audio> Özellikleri

Web üzerinde video

Şu ana kadar, bir web sayfası üzerinde video göstermenin standardı yoktu.

Günümüzde, flash gibi bir eklenti ile videolar gösterilmekte. Bununla beraber, tarayıcıların hepsi aynı tür eklentilere sahip değiller.

HTML5 video eklemek için bir standart belirlemekte, video elementi ile.


Video Formatları

Varsayılan olarak, video elementince desteklenen 3 tip format mevcut:

FormatIEFirefoxOperaChromeSafari
OggNo3.5+10.5+5.0+No
MPEG 49.0+NoNo5.0+3.0+
WebMNo4.0+10.6+6.0+No
  • Ogg = Ogg dosyaları Theora video codec’i  ve Vorbis audio codec’i ile çalışır.
  • MPEG4 = MPEG 4 dosyaları H.264 video codec’i ve AAC audio codec’i ile çalışır.
  • WebM = WebM dosyaları VP8 video codec’i ve Vorbis audio codec’i ile çalışır.

Nasıl çalışır?

HTML5’te video göstermek için, ihtiyacınız olan şey:

<video src=”movie.ogg” controls=”controls”>
</video>

Control özelliği oynatmayı eklemek için, durdurmayı, ve de ses kontrollerini…

HTML 4.01 1999’da standart olduğundan beri internet epey değişime uğradı.

Günümüzde, bazı HTML 4.01 elementlerinin ya modası geçti ya hiç kullanılmadı ya da amacının dışına çıktı kullanımı. Bu elementler de yeni HTML 5’te yeniden yazıldı ya da kaldırıldı.

Günümüzün internet kullanımının üstesinden daha iyi bir şekilde gelme, HTML5’in yapı için yeni elementlerin,çizim, medya içeriği, ve daha iyi form işleme ile mümkün.


Yeni işaretleme elementleri

Daha iyi bir yapı için elementler:

EtiketTanım
<article>Harici bir kaynağa ait içerik için kullanılır. Blog, forum içeriği gibi.
<aside>İçeriği çerçeveler ve içeriğin yer aldığı yerdedir.
<command>Bir buton, radyo butonu ve bir onay kutusu için.
<details>Bir belge veya belge parçası için ayrıntıları ifade eder.
<summary>Bir başlık, veya özet, element içindeki ayrıntılara dair
<figure>Bir bölümün yerleşik içeriğinin gruplanması, misal video
<figcaption>Figure bölümü(section) için başlık
<footer>Bir belge veya bölümün footer kısmı için, yazarın adını içerebilir, belgenin tarihini de, iletişim bilgilerini de, veya kullanım haklarına dair ibareler de…
<header>Bir belge veya bölümün için tanıtım kısmı için, navigasyon yani yönlendirme menüsünü de içerebilir.
<hgroup>Başlıkların bir bölümüdür,  <h1> den <h6> ya kadardır, en büyük olan bölümün başlığı olur, ve diğerleri de alt başlık olur.
<mark>Yazıları vurgulamak için
<meter>Ölçü birimi için, en düşük ve en  yüksek değerleri bildiğinizde kullanırsınız.
<nav>Navigasyon bölgesi için
<progress>Bir çalışmanın sürecine dair bilgi verir. Flash’taki loading meselesi…
<ruby>Ruby için(Cince karakterler ve noktalamalar da dahil)
<rt>Ruby notuna dair açıklama için
<rp>Ruby elementini desteklemeyen tarayıcıların ne göstereceğini belirtiriz.
<section>Belgedeki bir bölge. Bölümler, başlıklar, footers veya belgenin diğer bölümleri
<time>Zaman ya da tarih tanımlamak için ya da her ikisi…
<wbr>kelime sonu. Satır sonu nun alternatifi.

 


Yeni medya elementleri

HTML5 yeni medya standartları sunmakta:

HTML, XHTML ve HTML Dom ‘da yeni standart HTML 5 olacaktır. Bir önceki versiyon 1999’da çıkmıştır. O zamandan bu yana ise çok şey değişmiştir.

HTML5 hala bir değişim sürecinde. Bununla beraber çağdaş birçok tarayıcı bazı HTML5’e ait  standartları sunmakta.


HTML5, W3c(World Wide Web Konsorsiyumu) ile WHATWG(Web Hypertext Aplication Technology Worgking Group) ‘un ortak çalışmasının sonucu.

WHATWG web formları ve uygulamaları ile, W3C de XHTML 2.0 ile uğraşıyordu. 2006’da, yeni bir HTML versiyonunda birleşmeye karar verdiler.

Belirlenmiş bazı HTML5 kuralları;

  • Yeni özellikler HTML,CSS, DOM ve Javascript’e göre olmalı,
  • Harici eklentilere ihtiyaç azaltılmalı,
  • Daha iyi hata işleme,
  • Script’leme yerine daha fazla işaretleme,
  • HTML5 cihazlardan bağımsız olmalı,
  • Geliştirme süreci halk tarafından görünür kılınmalı

Bir vefa borcu ve alıştırma/uygulama yapmak için HTML Örnekleri w3schools.com üzerindeki editörler aracılığı ile, buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.HTML Referansları da burada yer almaktadır.Şimdiye kadar anlatmış olduklarım ile HTML sayesinde kendi web sitelerinizi yapabilirsiniz. HTML evrensel işaretleme dilidir WEB üzerinde. Text biçimlendirme, grafik ekleme, bağlar oluşturma yani linkler,...

Çeviriler tırnak içinde gösterilir. Çevirilerin kaynağı; w3schools.com‘dur. Çeviri haricindekiler bana aittir. Temel HTML derslerine de bakabilirsiniz bu konuya yabancıysanız. 16 Bölümdür ve ilk bölüme buradan ulaşabilirsiniz. Editör olarak; Notepad++, Dreamweaver ya da w3Schools’a ait paylaşacak olduğum online editörü kullanabilirsiniz.


HTML, Web Sunucuları

Ürettiğiniz web sitesini tüm dünyaya duyurmak ve 7/24 sunmak için web sunucu üzerinde depolamanız gerekmektedir.

Bu durum 3 tip maliyet doğurur;

Donanım maliyeti;

Gerçek bir web sitesi için; birtakım güçlü sunucu donanımı alma ihtiyacı doğurur. Düşük fiyatlı bir bilgisayarın bunu yapabileceğini düşünmeyin. Çünkü 24 saat ve devamlı yüksek bağlantıda çalışması gereklidir.

Yazılım maliyeti;

İstemcilerin yani sıradan bilgisayar kullanıcılarının sahip olması gereken lisansların (programların herbir tanesinin lisansı olur.) da kat be kat üzerinde tutar sunucuların(server’ların) yazılımlarının lisansı. Sunucu lisansları aynı zamanda kullanıcı limitine de sahip olabilir. Buna dikkat etmeniz gereklidir.

Emek maliyeti;

Düşük emek harcanacağını sanmayın. Kendi donanım ve yazılımınızı kurarsınız, bug’lar ile virüsler ile uğraşırsınız ve server’ı daima herşeyin olabileceği bir ortamda açık, çalışır tutmak zorundasınızdır.

İnternet servis sağlayıcı kullanmak

Çeviriler tırnak içinde gösterilir. Çevirilerin kaynağı; w3schools.com‘dur. Çeviri haricindekiler bana aittir. Temel HTML derslerine de bakabilirsiniz bu konuya yabancıysanız. 16 Bölümdür ve ilk bölüme buradan ulaşabilirsiniz. Editör olarak; Notepad++, Dreamweaver ya da w3Schools’a ait paylaşacak olduğum online editörü kullanabilirsiniz.


URL’lere dair bilgiler

Açık hali Uniform Resource Locators’tır. Bir Web Adresinin diğer bir adıdır. Bir url sözcük bütününden oluşur. Tıpkı “nefarkederki.com” gibi. Ve aslında “nefarkederki.com”‘un ardında bir ip adresi mevcuttur. IP internet protokolüdür. 4 basamaklı ve her bir basamak 255 haneye sahip olabilir. Siz aslında tarayıcıya nefarkederki.com adlı url’yi girdiğinizde tarayıcı nefarkederki.com’a ait ip adresini çevirmektedir. İsimleri hatırlamak daha kolaydır. Bu yüzden onları kullanırız.

Siz bir bağlantıya tıkladığınızda bir HTML sayfasındayken, altı <a> etiketiyle çizilmiş bir adrese ulaşılır World Wide Web üzerinde.

Bir Uniform Resource Locator ise world wide web üzerindeki bir belge ya da veriyi adreslemek için kullanılır.

Bir web adresi “http://www.nefarkederki.com/images/logo.gif” gibi bir söz dizimi kuralı kullanır.

Şema olarak;

scheme://host.domain:port/path/filename   ‘dır.

Açıklaması;

  • scheme – Internet Servisinin tipini tanımlar ve genel olarak http’dir.
  • host – Domain host’unu(alan sahipliği yani) tanımlar. Temel olarak http için www’dur.
  • domain – Internet alan adını tanımlar tıpkı nefarkederki.com gibi.
  • :port – Host’a ait Port numarasını tanımlar. Http için port 80’dir varsayılan olarak.
  • path – Sunucudaki bir yolu tanımlar. Eğer ifade edilmediyse, web siteniz hosting paketinizdeki disk alanının root’u dur yani kök dizinidir.
  • filename – Dökümanın veya kaynağın ismini tanımlar.

Genel URL Şeması;

Çeviriler tırnak içinde gösterilir. Çevirilerin kaynağı; w3schools.com'dur. Çeviri haricindekiler bana aittir. Temel HTML derslerine de bakabilirsiniz bu konuya yabancıysanız. 16 Bölümdür ve ilk bölüme buradan ulaşabilirsiniz. Editör olarak; Notepad++, Dreamweaver ya da w3Schools'a ait paylaşacak olduğum online editörü kullanabilirsiniz.HTML, Özel karakterler / Entities, URL ve...