Top

Hasan Yasin TÜRKYILMAZ Dijital pazarlama uzmanı, growth hacker, dijital stratejist, eğitmen

  • All
  • Dijital medya
  • Dijital reklam
  • Dijital strateji
  • Eğitim
  • Growth hacking
  • Haber
  • İnceleme
  • Kişisel
  • Kurumsal
  • Markalar
  • Medya
  • Rehber
  • Teknoloji

Temamın tablo stilleri uygun olmadığı için göstermek istediğim tablo biçimini şuradan görebilirsiniz buraya tıklayarak.

Ek açıklama da; bu derslerin çoğu bir çeviridir w3schools.com’dan ve kendi tecrübelerimi de içerir. Örneklerin çoğunu kendiniz uygulayabildiğiniz gibi daha önce açıkladığım şekilde, w3schools.com’a ait örneklerde verdiğim online editör’den de yararlanabilirsiniz. Yararlı olması dileğiyle…

Table Borders(tablo kenarları)

border özelliği kullanılarak tablo kenarları css ile biçimlendirilir.

Aşağıdaki örnek siyah bir kenar oluşturur table, th ve td elementleri için:

Örnek

table, th, td
{
border: 1px solid black;
}
Kendiniz deneyin! »

Örnekteki tablonun kenarlarının çift olduğuna dikkat edin. Bu table ve th/td elementlerinin ayrı olarak kenar özelliğine sahip olduğunun göstergesidir.

Tablo kenarında tek bir çizgi göstermek için border-collapse özelliğini kullanın.

Css’in liste özelliği size şunları verir:

  • Sıralı liste elemanları için farklı işaretler,
  • Sırasız liste elemanları için farklı işaretler,
  • liste elemanı işareti için resim atama

 


List

HTML’de iki tip listeleme vardır:

  • sırasız listeler- dairelerle işaretlenmişlerdir tıpkı soldakiler gibi
  • sıralı listeler – sayılar ile işaretlenmişlerdir.

CSS’le, listeler de şekillendirilebilir ve resimler de liste işaretçilerinin yerine kullanılabilir.


Farklı liste elemanı işaretçileri

list-style-type özelliği ile işaretçinin tanımlanması:

Örnek

ul.a {list-style-type: circle;}
ul.b {list-style-type: square;}ol.c {list-style-type: upper-roman;}
ol.d {list-style-type: lower-alpha;}
Kendiniz deneyin! »

Bir kısmı sırasız liste için bir kısmı sıralı liste için.


Liste elemanı işareti olarak resimler

Bunun için list-style-image özelliği kullanılır:

Örnek

ul
{
list-style-image: url('sqpurple.gif');
}
Kendiniz deneyin »

Yukarıdaki örnek tüm tarayıcılarda düzgün gözükmemekte. IE ve Opera; Firefox, Chrome ve Safari’dekilerden biraz daha büyük gösterecektir resmi.

Tüm tarayıcılarda düzgün gözükmesini istiyorsanız aşağıdaki çözümü uygulamanız gerekmekte.

Linkleri Biçimlendirme(Styling Links)

Linkler herhangi bir CSS özelliği ile biçimlendirilebilir, color, font-family, background gibi.

Linklerin özelliği, bulundukları duruma göre stillendirilebilmeleri. Yani; bir link normal durumda(ilk durum), ziyaret edilmiş durum, linkin üzerine gelindiği durum, linkin aktif olduğu yani o anlık tıklanma durumu diye dört halde bulunur. Ve her bir durum ayrı ayrı stillendirilir.

a:link {color:#FF0000;}      /* ziyaret edilmemiş link */
a:visited {color:#00FF00;}  /* ziyaret edilmiş link */
a:hover {color:#FF00FF;}  /* fare üzerinde link */
a:active {color:#0000FF;}  /* seçilen link */

Deneme adresiniz için tıklayabilirsiniz!

Fakat farklı durumları stillendirmede birtakım kurallar mevcut;

  • a:hover, a:link ve a:visited’tan sonra gelmelidir.
  • a:active, a:hover’dan sonra gelmelidir.

Genel Link Stilleri

Yukarıdaki örnekte link, durumuna göre renk değiştirmekte.

Linkleri stillendirmenin diğer yolları da aşağıda:

Text Decoration

text-decoration özelliği linklerin altındaki çizgileri kaldırmak için kullanılır çoğunlukla. Örnek;

a:link {text-decoration:none;}
a:visited {text-decoration:none;}
a:hover {text-decoration:underline;}
a:active {text-decoration:underline;}

Deneme adresiniz için tıklayabilirsiniz!

Background Color

background-color özelliği linkler için arkaplan atar: Örnek;

CSS font özelliği font ailesini, kalınlığını, boyunu ve yazı stilini tanımlamanızı sağlar.

Şerif ve Sans-şerif fontların arasındaki farklar;

Şerif fontu tırnaklı olur kırmızı alanlarda görüldüğü gibi. Sans-şerif ise tırnaksız olandır. Sans-şerif daha çok başlıklarda ve başlık niteliği taşıyan ciddi karakterli yazılarda kullanılır. Tırnaklı olan şerif ise, paragraf özelliği gösteren ve açıklama niteliğindeki yazılarda kullanılır, küçük fontlarda kullanımı yaygındır.

CSS Font Ailesi

CSS’te 2 tür font ailesi adı vardır;

  • generic family – Şerif veya tek aralıklı bir grup font ailesi
  • font family – Belirli bir font ailesi Times New Roman veya Arial gibi…
Generic family Font family Tanım
Serif Times New Roman
Georgia
Serif fontlar karakterlerin sona eren kısımlarında çıkıntılara sahiptir.
Sans-serif Arial
Verdana
Sans’ın anlamı onsuz, yani şerifsiz(tırnaksız/çıkıntısız) anlamındadır.
Monospace Courier New
Lucida Console
Hepsi aynı genişliğe sahip tüm tek aralıklı karakterler.

Font Family

Font ailesi bir yazıdır/yazı tipidir,  font-family özelliği ile ayarlanan.

Font-family özelliği birkaç font adını da tutmalı ki sistem kayıplarına karşı korunsun. Yani yazdığınız font kullanıcının sisteminde yoksa yedekteki font seçeneğini kullanmalı. Veya sizin yazdığınızı tarayıcı desteklemeyebilir ikinci yazdığınızı.

İstediğiniz font ile başlayın,  generic ailesi ile bitirin ve böylece tarayıcının, benzer font seçmesini sağlayın generic family’ye benzer olarak tabi eğer diğer fontlar uygun değilse.

Not: Font ailesindeki isim bir kelimeden fazla ise tırnak işaretleri arasında yer almalı, tıpkı “Times New Roman”‘da olduğu gibi.

Örnek;

p{font-family:"Times New Roman", Times, serif;}

Deneme adresiniz için tıklayınız!

Font Style

Çoğunlukla yazıyı yatık yani italik yapmak için kullanılır.

Text Color (Yazı rengi)

Renk özelliği yazının rengini değiştirebilmek için kullanılır.

CSS ile bir renk;

  • Bir hex değeri “#ff0000”
  • Bir rgb değeri “rgb(255,0,0)”
  • Bir renk ismi “red” ile tanımlanır.

CSS renk değerlerine ait referans Css derslerinin bitiminde verilecektir.

Sayfanın varsayılan rengi body seçicisinde tanımlanır. Misal;

body {color:blue;}
h1 {color:#00ff00;}
h2 {color:rgb(255,0,0);}

W3C’nin css bildirisine göre; Color özelliğini verdiyseniz, background-color özelliğini de vermek zorundasınız.

Text Alignment (Yazı hizalama)

text-align özelliği yazının yatay hizalamasının ayarını tanımlar.

Yazı merkeze alınabilir veya sağa/sola hizalanabilir ve yahut iki tarafa hizalanabilir.

text-align, justify olarak belirlendiğinde ,her satır genişler iki yana yaslanmak için satır genişliğince ve sol ve sağ margin düz olur dergilerdeki ve gazetelerdeki gibi.

Text Decoration

text-decoration özelliği ile yazı süslemelerinin ekleyebilir ya da kaldırabilirsiniz.

CSS Arkaplan

CSS arkaplan özellikleri bir elementin arkaplan efektlerini tanımlamak için kullanılır.

Arkaplan efektleri için css özellikleri;

  • background-color
  • background-image
  • background-repeat
  • background-attachment
  • background-position

Arkaplan rengi

background-color özelliği bir elementin arkaplanını değiştirmek için kulanılır.

body seçicisi ile sayfanın arkaplanını değiştiririz. Misal;

body {background-color:#b0c4de;}

CSS ile; renk değiştirebilmek için değerleri,

  • Hexadecimal kodları ile
  • RGB kodları ile
  • Rengin İngilizce ismi ile girebiliriz.

Bunun üzerinde sonra tekrar duracağım.

Arkaplan resmi

background-image özelliği bir elementin arkaplan resmini değiştirmeye ya da oluşturmaya yarar.

Varsayılan olarak resim tekrar eder ve böylece tüm sayfayı kaplar.

Bir sayfanın arkaplan resmi şöyle olur;

body {background-image:url('paper.gif');}

Arkaplan resmi belirlediğinizde yazıların okunabilir olmasına dikkat edin.

Background Image – Repeat X/Y ( yatay veya dikey tekrar)

Genelde, background-image özelliği hem yatay hem de dikey olarak tekrar eder.

ID ve Class Seçicileri

HTML elementlerini biçimlendirmenin ötesinde CSS kendi seçicilerinizi id ve class olarak oluşturmanızı sağlar.

ID Seçici

ID seçici yegane tek bir element için stillendirme yapar.

HTML elementinin id özelliğinin değeri kullanılır ve css dosyasında ‘#’ değeri kullanılarak tanımlama yapılır ve biçimlendirilir css’te.

Örnek; menu id’sine sahip element için css yazımı;

#menu
{
text-align:center;
color:red;
}

ID’yi sayıyla başlatmayın Firefox’ta çalışmaz çünkü.

Class Seçici

Class seçici, html elementler grubunu biçimlendirmek için kullanılır. ID seçicisinin haricinde, class seçici birçok kez kullanılabilir.

Bu da sayılar ile başlamamalı çünkü Internet Explorer desteklememekte.

Aynı class ile belirli birçok HTML elementini şekillendirebilirsiniz.

HTML’nin class özelliğini kullanarak ve css’te başına nokta koyarak tanımlarsınız bu seçiciyi.

Örnekte merkez class’ına sahip bir css stilini göreceksiniz;

.merkez{text-align:center;}

Şunu da yapabilirsiniz class ile; sadece belirlediğiniz HTML elementlerinin class tarafından etkilenmesini sağlayabilirsiniz.

Mesela tüm p etiketlerine merkez class’ı uygulanır bu da hepsini merkeze alır tanımdan yola çıktığımızda.

p.center {text-align:center;}

Css öğrenmeye başlamadan önce  HTML veya XHTML bilmeniz gerekmektedir. Bilmiyorsanız buraya tıklayarak öğrenmeye başlayabilirsiniz.

Css Nedir?

Css yığma stil dosyasıdır.

  • Stiller HTML elementlerinin nasıl gösterileceğini tanımlarlar.
  • Stiller bir problemi çözmek için eklenmişti HTML 4.0’a.
  • Harici Stil dosyaları birçok işten kurtarır.
  • Harici stil dosyaları CSS dosyalarında tutulur.

CSS’e ait bir demo var. Bunu görüntülemek için buraya tıklayın; ilk üçü farklı stillere sahip, without yazan stilsiz görünüm ve alttaki üçü de stil dosyalarının içerikleridir.

Stilleri büyük bir problemi çözdü

HTML, bir belgeyi biçimlendirmek için etiketler içeren bir şekilde tasarlanmamıştı.

Bir belgenin içeriğini belirlemek için tasarlanmıştı; tıpkı:

<h1>Bu bir başlık</h1>
<p>bu bir paragraf</p>

HTML 3.2’de <font> etiketi gibi etiketler eklendiğinde web geliştiricileri için bir kabus oldu bu durum. Büyük siteleri geliştirmek, fontları ve renk bilgilerini tek tek er sayfa için değiştirmek uzun ve pahalı bir süreç haline geldi.

Bu problemi çözmek içinse; WWW konsorsiyumu CSS’i oluşturdu.

HTML 4.0’da tüm formatlar HTML belgesinden arındırıldı ve ayrı bir css dosyasında barındırılmaya başlandı.

Günümüzde tüm tarayıcılar css’i desteklemekte.

CSS bizi iş yükünden kurtardı

CSS HTML elemanlarının nasıl gösterileceğini tanımlar.

Bu sayede birçok sayfaya bağlı olan css dosyasını değiştirdiğimizde tüm sayfalarımız da değişecektir. Bizleri uğraştan kurtaracaktır.

 

XHTML HTML’nin ve XML’in (EXtensible Markup Language)  karışımından oluşur.

XHTML; HTML 4.01’in tüm elementlerine dayanır, XML’in katı söz dizimini de içerir.


Neden/nedir XHTML?

İnternet üzerindeki çoğu sayfa düzgün olmayan yani kötü html’e sahiptir.

Bir tarayıcıda görüntülerken alttaki kodlar düzgün görüntülenecektir. (HTML kurallarına uymasa dahi):

<html>
<head>
<title>Bu düzensiz HTML</title>
<body>
<h1>düzensiz HTML
<p>Bu bir paragraf
</body>

XML bir işaretleme dili ve herşeyin düzgün işaretlenmesi gerekir ki bu tür belgelere de well-formed yani düzgün biçimli belgeler denir.

XML verileri tanımlamak için tasarlanmıştır, ve HTML verileri görüntülemek için.

Farklı firmalara ait tarayıcıların günümüz pazarında , kimisi bilgisayarlarda çalışmakta kimisi de mobil cihazlar gibi küçük cihazlarda çalışmakta. Son bahsettiğimizde herhangi bir güç ya da kaynak yoktur  düzensiz HTML’i düzeltecek.

Bununla birlikte -HTML ve XML’in birleşimi, W3C tarafından gelecek için ve şu an için en yararlı olan işaretleme dili olduğudur – XHTML.

Genel Olay Özellikleri

HTML 4; tarayıcıda, olaylara tetikleme izni vermiştir, tıpkı bir elemente tıklayınca çalışan Javascript gibi.

Javascript ve nesneye yönelik HTML de anlatacaklarım listesinde.

Aşağıdaki genel olay özellikler HTML5 içerisinde olayların etkileşimde bulunmasını sağlamakta.

Yeni : HTML5’teki yeni olay özellikleri.


Window(pencere) Olay Özellikleri

Window nesnesi için olay tetikleyicileri.

<body> tag’ına uygulanırlar:

Özellik Değer Tanım
onafterprint  Yeni script Belge basıldıktan sonra çalışır
onbeforeprint  Yeni script Belge basılmadan önce çalışır
onbeforeonload  Yeni script Belge yüklenmeden önce çalışır
onblur script Pencere odaklanmasını kaybedince çalışır
onerror   Yeni script Bir hata gerçekleştiğinde çalışır
onfocus script Pencereye odaklandığında çalışır
onhaschange  Yeni script Belge değiştirildiğinde çalışır
onload script Belge yüklendiğinde
onmessage  Yeni script Mesaj tetiklendiğinde
onoffline  Yeni script Belge çevrimdışı olduğunda
ononline  Yeni script Belge çevrimiçi olduğunda
onpagehide  Yeni script Pencere gizli olduğunda
onpageshow Yeni script Pencere görünür olduğunda
onpopstate  Yeni script Pencerenin tarihi değiştiğinde ya da durumu
onredo  Yeni script Belge bir tekrar yapma işlemine sahne olduğunda
onresize  Yeni script Pencere yeniden boyutlandırıldığında
onstorage  Yeni script Bir belge yüklendiğinde
onundo  Yeni script Belge bir geri alma işlemine sahne olduğunda
onunload  Yeni script Kullanıcı belgeden ayrılınca



Form Olayları

Bir HTML formu içerisinde olay tetiklenir.

Tüm HTML5 elementlerine uygulanır,fakat çoğu form elementlerine uygulanır:

Özellik Değer Tanım
onblur script  bir element odaklanmasını yitirdiğinde
onchange script bir elment değiştiğinde
oncontextmenu Yeni script  bir kaynak menu tetiklendiğinde
onfocus script  Bir elemente odaklanıldığında
onformchange Yeni script  Bir form değiştiğinde
onforminput Yeni script  Bir form kullanıcı veri girişi aldığında
oninput Yeni script  Bir element veri girişi aldığında
oninvalid Yeni script  Bir element doğru olmadığında (invalid)
onreset script  Bir form resetlendiğinde
HTML5 desteklemiyor
onselect script  Bir elment seçildiğinde
onsubmit script Bir form onaylandığında